Hai giờ sáng, tôi ngồi giữa chồng 60 cuộn giấy dán tường Hàn Quốc vừa bị một shop ở quận 7 hoàn lại, đối chiếu từng mã với hóa đơn và phát hiện cả lô cùng mã đều lệch tông so với bảng màu mẫu. Chuyện này xảy ra đều đặn tháng nào cũng có, mà khách mua lẻ thì gần như không bao giờ thấy. Mình làm kiểm kho ca tối được 3 năm ở một tổng kho giấy dán tường bên Bình Tân, vì thế chuyện nhận hàng trả về, đối lô và xử lý hàng trả là việc quen của mình mỗi đêm. Ai hỏi về giấy dán tường thì cứ đọc để kỹ mấy chuyện ở phía kho này.
Một cuộn bị trả về ra sao khi nó quay lại kho
Lần nào nhận lại hàng trả, bước trước hết là đối chiếu tem lô in trên ruột cuộn với số cuộn ghi trên hóa đơn. Tem thường bị bong mép một góc, nhất là hàng đi vài lần vận chuyển. Mình bóc lớp băng dính dán ngoài, lăn thử mép giấy xem có bị gãy không, rồi ngửi — keo mới thường có mùi nhựa nhẹ, keo cũ thì nồng hơn hoặc đã bay gần hết mùi. Trong 3 năm, mình ghi lại sổ kho ba nguyên nhân hoàn phổ biến nhất: một là sai màu so với mẫu, hai là mép cuộn giấy bị bong keo trong lúc bóc ra, ba là khách đặt sai mã. Có lần một lô mã HQ-217 bị trả đúng 2 lần trong một tháng, lần đầu 18 cuộn, lần hai 11 cuộn, chung một cửa hàng. Mình mở một cuộn ra đối với cuộn còn nguyên niêm thì nhận ra tông màu sẫm hơn rõ rệt cho dù cùng số in trên nhãn. Cảm lúc ấy giống cầm 2 tờ tiền giống nhau mà tờ bị bạc màu. Thật ra khách ít khi soi kỹ chuyện này trước khi dán lên tường, bởi cuộn nhìn ngoài y chang nhau.
Cùng một mã hàng mà hai đợt nhập về đã khác tông
Sai màu giữa các lô cùng mã thật ra là chuyện dễ hiểu trong sản xuất giấy dán tường, nhất là hàng nhập theo đợt từ nhà sản xuất Hàn Quốc. Mỗi đợt trộn màu, mẻ nguyên liệu khác nhau một chút, máy chạy lệch vài độ thì ra tông khác ngay. Mình hay dán thử hai cuộn cạnh nhau trên một tấm bìa trắng, soi lần lượt dưới đèn vàng rồi đèn trắng. Dưới đèn vàng, khác biệt hầu như không thấy, nhưng chuyển sang đèn trắng thì lòi ra liền. Đó là lý do mình hay nhắc người mua soi hàng dưới ánh đèn trắng, chớ tin chỉ ánh đèn vàng ấm trong shop. Trong 6 tháng gần nhất, tôi đếm được 14 lô hàng bị ghi dấu lệch tông với mẫu bảng mẫu, chiếm khoảng 9% tổng số lô nhập trong đợt đó. Nếu bạn toan mua nguyên một phòng, nên hỏi nhân viên kho một câu dễ: “Lô này nhập đợt nào, có cùng lô với mẫu tôi xem không?”. Cùng lô thì an tâm hơn, khác lô thì nên dán thử trước.
Cuộn giấy để kho lâu ngày hay hé chuyện ở khúc keo
Mình từng bóc thử keo ở cuộn nằm kho trên 8 tháng, kết quả chẳng vui gì: keo khô giòn, bóc ra nghe tiếng rẹt nhỏ, mép giấy bị xước một đường mảnh. Dấu hiệu dễ thấy nhất là keo ngả màu vàng đậm hơn bình thường, bột giấy ở mép bị ẩm mềm ra. Cách kiểm nhanh của tôi: dùng móng tay miết nhẹ trên mặt keo, nếu keo bong thành vụn nhỏ chứ không dính chắc thì kể như keo đã xuống lão hóa. Ngửi thêm là cách: keo tốt có mùi nhựa thoang thoảng, keo hỏng thì hơi chua hay mốc nhẹ. Trên tường trát cũ ở nhà thuê Sài Gòn, việc này ảnh hưởng rõ nhất: tường ẩm sẵn, keo yếu thì vài tuần sau là bong góc giấy, dán đè trên thì chẳng bám. Hàng tồn kho giá rẻ trong kho đôi khi đúng là là đánh bạc: rẻ hơn mười–15% nhưng đổi lại là nên đành kiểm kỹ hơn. Riêng tôi thì nếu dán một bức tường nhỏ thì hàng tồn vẫn ổn, nhưng dán cả phòng thì chớ ham rẻ.
Chuyện mình thường nói với người quen trước lúc họ chi tiền ở bất kỳ kho nào
Mình hay dặn người quen bốn câu ngắn trước lúc họ mua: hàng này lô nào, nhập tháng nào, có cùng lô với mẫu đang coi không, và được bóc thử một đoạn không. Coi phiếu nhập chính là cách nhanh nhất để biết lô đó mới hay nằm kho lâu. Nhân viên kho thường có phiếu nhập ghi ngày về rõ ràng, chỉ việc mình hỏi đúng chỗ. Mẹo nhỏ tôi thường gợi: xin một đoạn mẫu dài chừng 20–30cm, dán thử trên mảng tường thật trước khi mua cả cuộn. Ngồi giữa kho với khách mấy năm, mình thấy rõ một điều: giá rẻ không phải lúc nào cũng là mua hời, nhưng giá cao cũng chưa chắc đã là hàng mới. Điều mấu chốt là mình nắm hỏi đúng chỗ. Nếu bạn toan dán tường phòng mình, thử ghé một kho gần nhất, xin một đoạn mẫu và dán thử một đêm rồi hãy quyết — bạn sẽ thấy khác hẳn so với chuyện chỉ nhìn bảng mẫu.