Hai giờ sáng, tôi ngồi bệt giữa chồng 60 cuộn giấy dán tường Hàn Quốc vừa bị một shop ở quận 7 hoàn lại, đối chiếu từng mã hàng với phiếu và phát hiện cả lô hàng đồng mã đều lệch màu so với catalogue. Chuyện này xảy ra đều đặn mỗi tháng, mà khách lẻ thì gần như không bao giờ thấy. Mình làm kiểm kho ca đêm được 3 năm ở một kho tổng giấy dán tường bên Bình Tân, vì thế chuyện nhận hàng, đối lô và giải quyết hàng trả là phần quen của mình mỗi đêm. Người nào hỏi về giấy dán tường hàn quốc chính hãng thì cứ nghe cho rõ những câu chuyện từ bên trong kho này.
Một cuộn bị hoàn về như thế nào khi nó về tới kho
Mỗi lần nhận lại hàng hoàn, bước trước hết là đối chiếu tem lô hàng in trên ruột cuộn với số cuộn ghi trên phiếu xuất. Tem thường bị bong một góc, nhất là hàng qua vài lần vận chuyển. Tôi bóc đoạn băng dính quấn ngoài, vuốt thử mép giấy xem có bị quăn không, rồi ngửi — keo mới thường có mùi nhựa nhè nhẹ, keo lâu thì gắt hơn hoặc đã mất gần hết mùi. Trong 3 năm, mình ghi vào sổ ba lý do hoàn phổ biến nhất: một là lệch màu so với mẫu, thứ hai là mép cuộn giấy bị bong keo khi bóc ra, ba là khách mua nhầm mã. Có đợt một lô hàng mã HQ-217 bị hoàn đúng 2 lần trong một tháng, lần một 18 cuộn, lần sau 11 cuộn, cùng một shop. Mình bóc một cuộn ra so với cuộn còn nguyên seal thì nhận ra màu đậm rõ rệt cho dù chung mã số in trên tem. Cảm lúc đó như cầm hai tờ tiền giống nhau mà tờ bị phai màu. Thật ra người mua ít khi kiểm kỹ chuyện này khi dán lên tường, vì cuộn giấy nhìn ngoài giống hệt nhau.
Chung một mã hàng mà hai đợt nhập về đã khác tông
Lệch màu giữa các lô cùng mã thật ra là việc dễ hiểu trong sản xuất giấy dán tường, đặc biệt hàng nhập theo đợt từ nhà sản xuất Hàn Quốc. Mỗi đợt trộn màu, mẻ nguyên liệu khác nhau một chút, máy in chạy sai vài độ là cho ra màu khác ngay. Mình thường dán thử 2 cuộn cạnh nhau trên một tấm bìa trắng, soi lần lượt dưới đèn vàng rồi đèn trắng. Dưới đèn vàng, khác biệt hầu như không thấy, nhưng bật đèn trắng thì lòi ra ngay. Đây là lý do tôi hay khuyên khách xem hàng dưới ánh đèn trắng, đừng tin mỗi ánh đèn vàng ấm trong cửa hàng. Trong 6 tháng gần nhất, tôi đếm được 14 lô hàng bị đánh nhận lệch tông so với mẫu catalogue, chiếm khoảng 9% tổng số lô nhập trong kỳ đó. Nếu bạn toan mua cả một phòng, hãy hỏi người kho một câu dễ: “Lô này nhập đợt nào, có cùng lô với mẫu tôi xem không?”. Cùng lô thì yên tâm hơn, khác lô thì phải dán thử trước.
Cuộn giấy nằm kho lâu ngày hay hé chuyện ở khúc keo
Tôi từng bóc thử keo ở cuộn nằm kho hơn 8 tháng, kết cục không đẹp gì: keo khô giòn, bóc ra nghe tiếng rẹt nhỏ, mép giấy bị xước một đường mảnh. Dấu hiệu dễ thấy nhất là keo ngả màu vàng đậm hơn bình thường, bột giấy ở mép bị ẩm mềm ra. Mẹo kiểm nhanh của mình: lấy móng tay miết nhẹ lên mặt keo, nếu nó bong thành vụn nhỏ chứ không dính chắc thì kể như keo đã kém cấp. Ngửi thêm là cách: keo tốt thường có mùi nhựa thoang thoảng, keo hỏng thì hơi chua hay mốc nhẹ. Trên tường trát cũ ở nhà thuê Sài Gòn, việc này tác động rõ nhất: tường ẩm sẵn, keo yếu thì vài tuần sau là bong góc giấy, dán lại trên thì chẳng ăn. Hàng tồn giá rẻ trong kho nhiều khi đúng thật là canh bạc: rẻ hơn 10–15% nhưng đổi lại là phải chấp nhận kiểm kỹ hơn. Cá nhân mình thì nếu dán một bức tường nhỏ thì hàng tồn vẫn ổn, nhưng dán cả phòng thì đừng ham rẻ.
Điều tôi hay dặn với người quen trước khi họ xuống tiền ở bất cứ kho nào
Mình luôn nhắc bạn bè bốn câu ngắn trước khi họ mua: hàng này lô nào, nhập tháng nào, có cùng lô với mẫu đang xem không, và được bóc thử một đoạn không. Coi phiếu nhập là cách nhanh nhất để biết lô đó mới hay nằm kho lâu. Người kho thường sẵn phiếu nhập ghi ngày về rõ ràng, chỉ cần mình hỏi đúng câu. Mẹo nhỏ mình hay gợi: xin một đoạn mẫu dài chừng 20–30cm, dán thử trên mảng tường thật trước khi mua nguyên cuộn. Đứng giữa kho với khách mấy năm, tôi thấy rõ một điều: giá rẻ không phải cứ cũng là mua hời, nhưng giá cao thì chưa chắc đã là hàng mới. Cái quan trọng là bạn nắm hỏi đúng chỗ. Nếu bạn sắp dán tường phòng mình, thử ghé một kho gần nhất, xin một đoạn mẫu và dán thử một đêm rồi hẵng quyết — bạn sẽ thấy khác hẳn với việc chỉ nhìn catalogue.